دانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222A New Approach to Determine Reference Discharge for Muskingum- Cunge Routing Method (Case Study: Dinehvar River, Kermanshah Province)ارائه رابطهای جدید برای تعیین دبی مرجع در روندیابی به روش ماسکینگام- کونژ (مطالعه موردی: رودخانه دینهور، استان کرمانشاه)191381610.22034/ws.2021.13816FAجوادسروریاناستادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه ایلامJournal Article20190601In order to predict the magnitude, velocity, and form of the flood wave with respect to time, the flood routing methods are used. There are several ways to accomplish the flood routing which are divided into two general categories, including hydraulic and hydrological routing methods. Among the various hydrologic routing methods, the Muskingum- Cunge method has been applied more frequently because no need to calibration process of output hydrograph. The accuracy of this method depends on the choice of reference discharge and geometrical parameters. In this study, a new model was proposed for calculating the reference discharge based on the comparison of Muskingum- Cunge method and MIKE11 hydrodynamic model for Dinehvar River, in Kermanshah Province. The results showed that the output hydrograph obtained by the proposed reference discharge was in good agreement with the output of MIKE11 model so that for the 200 years flood hydrograph, the RMSE and E criteria values were equal to 1.64 m3s-1 and 0.99, respectively. Furthermore, comparison of the proposed relationship with other researcher’s findings showed that the proposed relation not only was a function of the peak discharge but also was a function of peak time and base time of the input hydrograph.بهمنظور پیشبینی تغییرات بزرگی، سرعت و شکل موج سیل نسبت به زمان از روشهای روندیابی استفاده میشود. روشهای مختلفی برای روندیابی سیل وجود دارند که به دو دسته کلی روشهای هیدرولیکی و هیدرولوژیکی تقسیم میشوند. از بین روشهای هیدرولوژیکی، روش ماسکینگام- کونژ بهعلت عدم نیاز به هیدروگراف خروجی برای کالیبراسیون، دارای کاربرد فراوانی است. دقت این روش بستگی به انتخاب دبی مرجع و انتخاب پارامترهای هندسی منظور شده برای بازه روندیابی دارد. در این مطالعه، رابطهای جدید برای محاسبه دبی مرجع بر اساس مقایسه نتایج روش ماسکینگام- کونژ و مدل هیدرودینامیکی MIKE11 در بازه مطالعاتی رودخانه دینهور در استان کرمانشاه ارائه گردید و با روابط دیگر محققین مقایسه شد. نتایج حاصل از کاربرد این رابطه برای روندیابی به روش ماسکینگام- کونژ بیانگر آن بود که هیدروگراف خروجی از مدل ماسکینگام- کونژ مطابقت بسیار خوبی با هیدروگراف خروجی از مدل MIKE11 دارد، بطوری که برای هیدروگراف سیلاب 200 ساله، مقادیر معیارهای سنجش RMSE و E بهترتیب، برابر با (m3s-1) 64/1 و 99/0 بدست آمد. همچنین با مقایسه رابطه ارائه شده با روابط سایر محققین مشخص گردید که رابطه بدست آمده علاوه بر دبی اوج، تابعی از زمان اوج و زمان پایه هیدروگراف ورودی نیز بوده و از دقت بالاتری هم برخوردار است.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_13816_9e1884398fb0644346083b072772b60a.pdfدانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222A Framework to Determine the Land Subsidence Potential (Case Study: Ardebil Plain)ارائه چهارچوب عملی برای تعیین پتانسیل فرونشست زمین (مطالعه موردی: دشت اردبیل)11231381710.22034/ws.2021.13817FAپریخلیفیدانشکده علوم زمین، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانعطاء اللهندیریاستادیار گروه زمین شناسی دانشگاه تبریزاسفندیارعباس نوین پورگروه علوم زمین، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانمریمقره خانیگروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20171107Recently, land subsidence has become one of the serious environmental problems due to increased agricultural and industrial activities. Population growth have caused to groundwater over abstraction and land subsidence in some parts of country such as Ardabil plain. Therefore, identifying, control and management of high potential subsidence areas may help to better understand this complex phenomenon and avoiding the possible damages. In this research, a new framework suggested using seven effective parameters on subsidence to determine areas that are vulnerable to land subsidence and its capability is evaluated in Ardabil plain aquifer. In this framework seven effective parameters on land subsidence including groundwater level decline, aquifer media, recharge, pumping, land use, alluvium thickness and fault are prepared in raster layer format and weights and rates assigned for layers to calculate Subsidence Potential Index (SPI). The SPI for Ardabil plain aquifer was obtained from 80 to 154. According to inherently uncertainty of the assigned weights by expert, genetic algorithm adopted to optimize given weights. The results were compared with subsidence value obtained from radar images and it indicated that optimized framework have relatively better results. The southern and southeastern parts of the Plain shows higher SPI.در طی سالهای اخیر، فرونشست زمین در آبخوانها به یکی از مشکلات جدی زیستمحیطی در اثر افزایش فعالیتهای کشاورزی و صنعتی تبدیل شده است. رشد جمعیت باعث استفاده بیش از حد منابع آب زیرزمینی در برخی مناطق ایران شده و نتیجه آن ظهور پدیده فرونشست در این نقاط از جمله دشت اردبیل میباشد. بنابراین شناسایی مناطق محتمل فرونشست و کنترل و مدیریت این مناطق میتواند به درک بهتر این پدیده پیچیده و جلوگیری احتمالی از خسارات ناشی از آن بیانجامد. دراین پژوهش رهیافت جدیدی با استفاده از هفت پارامتر موثر بر فرونشست برای تعیین محدودههای مستعد فرونشست زمین پیشنهاد شده و کارایی چهارچوب پیشنهادی در آبخوان دشت اردبیل، مورد بررسی قرار گرفته است. در این چهارچوب هفت پارامتر مؤثر در فرونشست شامل افت سطح آب زیرزمینی، محیط آبخوان، تغذیه، پمپاژ، کاربری اراضی، ضخامت آبرفت و گسل به صورت لایه رستری تهیه شده و بعد از رتبهدهی و وزندهی شاخص پتانسیل فرونشت محاسبه شد که مقدار آن برای دشت اردبیل بین 80 تا 154 به دست آمد. با توجه به عدم قطعیت موجود در وزنهای کارشناسی، از الگوریتم ژنتیک برای بهینهسازی وزنهای داده شده استفاده شد. نتایج حاصل از آن با فرونشست بدست آمده از تصاویر راداری ارزیابی شده با شواهد صحرایی مقایسه شد و مشخص گردید چهارچوب بهینه شده، نتایج نسبی بهتری ارائه میدهند و قسمتهای جنوب و جنوبشرقی دشت پتانسیل آسیبپذیری بالایی را نشان میدهد.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_13817_099be34f04b36d3f5b41535e752f9c47.pdfدانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222Determination of Resistance Coefficient in Gravel Bed Rivers (case study: Urmia Shahr-Chay River)تعیین ضریب مقاومت جریان در رودخانه ها با بستر شنی (مطالعه موردی: رودخانه شهرچای-ارومیه)25371225110.22034/ws.2021.12251FAمریممولودیدانشآموخته کارشناسی ارشد مهندسی عمران- سازههای هیدرولیکی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیهمیرعلیمحمدیدانشیار دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه ارومیه0000-0001-7194-9393Journal Article20190224Applying the studies of resistance to flow in open channels and rivers with specific properties in order to manage them is necessary. An optimum and proper foresight of resistance to flow has a direct impact on the estimation of flow rate, which is important factors in decision about hydro-project developments. This research work tries to identify items which are influencing on the flow resistance by handling properties of the river in specific intervals. In this study, the best Manning’s coefficient of “Shahar-Chay” river by means of hydraulic characteristics and aggregation of river bed has been estimated. Manning’s coefficient by using several methods and using pictures and properties of a river reach with a specific Manning’s coefficient, by comparing to the river conditions with relative pictures and estimating approximate range of the Manning roughness coefficient has been verified. By preparing 3D drawings from region using Arc-GIS and creating lateral sections using Hec-GeoRas, geometric specifications of “Shahar-Chay” river used as input in order to complete hydraulic simulation of HEC-RAS model. By running the software for different values of Manning’s coefficient and hydraulic specifications output from modeling compared to the hydraulic specifications collected from the river reach area. It is found that the most proper value for the Manning coefficient at “Keshtiban” reach is about 0.032. The results of the present research work reveals that three methods, namely “Chaw”, “Coawn” and “comparison of pictures” are more accurate for estimating Manning’s roughness coefficient in rivers, because of introducing several factors taking into account.مطالعه و تحقیق در زمینه مقاومت جریان در کانالهای روباز و رودخانهها پیشینهای طولانی دارد. بکارگیری نتایج حاصل از تحقیقات انجام گرفته در همین راستا، جهت اعمال مدیریت مهندسی در رودخانهها یا کانالهای روباز با مشخصات هیدرولیکی متفاوت امری ضروری است. همچنین تعیین مقدار بهینه و مناسب ضریب زبری مانینگ تاثیر مستقیم روی تخمین دبی جریان در رودخانه دارد که مهمترین عامل در تصمیمگیری برای توسعه پروژههای آبی است. در تحقیق حاضر، با اعمال تغییرات در شرایط هیدرولیکی رودخانه، عوامل مؤثر بر مقاومت جریان بررسی شده است. مقدار بهینه ضریب زبری مانینگ رودخانه "شهرچای" با استفاده از مشخصات هیدرولیکی و دانه بندی بستر رودخانه برآورد شده است. ضریب زبری بدست آمده با استفاده از روشهای مختلف و همچنین مقایسه تصاویر رودخانه شهرچای با رودخانههایی با مشخصات مشابه و زبری معین، واسنجی گردید. با تهیه نقشههای سه بعدی منطقه با استفاده از نرم افزار ArcGIS و ایجاد مقاطع عرضی توسطHEC-GEORAS ، مشخصات ژئومتری رودخانه شهرچای محاسبه گردید و به عنوان اطلاعات ورودی به منظور شبیه سازی هیدرولیکی در مدل HECRAS بکار گرفته شد. به ازای ضرایب زبری مانینگ حاصل از روشهای مختلف شبیه سازی انجام گرفت و مشخصات هیدرولیکی خروجی از مدلسازی با مشخصات هیدرولیکی برداشت شده از منطقه، مورد مقایسه قرار گرفت و مقدار بهینه ضریب زبری برای بازه کشتیبان برابر با 032/0 تعیین گردید. نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد که تعیین ضریب زبری مانینگ به سه روش چاو، کاون و مقایسه با تصاویر به لحاظ عوامل متعدد در تخمین ضریب زبری، از دقت زیادی برخوردار هستند.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_12251_cc9731dafa7400a42565ee01db86fb50.pdfدانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222Effects of Sewage Sludge-Derived Hydrochar and Nitrogen on Growth Characteristics of Rice in a Cu-Spiked Soil in a greenhouse experimentاثر هیدروچار لجن فاضلاب و نیتروژن بر ویژگیهای رشد گیاه برنج در یک خاک آلوده به مس در شرایط گلخانهای39531283610.22034/ws.2021.33324.2248FAالنازعبدالملکیدانشآموخته کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریزنصرت الهنجفیاستاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریزعادلریحانی تباردانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریزJournal Article20190507To evaluate the effects of different levels of sewage sludge and sewage sludge-derived hydrochar a greenhouse experiment was performed in a factorial combination based on a completely randomized design with three replications and three factors of organic matter at three levels (control, 10g sewage sludge, and 10 g sewage sludge-derived hydrochar per kilogram), nitrogen at two levels (0, and 250 mg per kg soil as urea), and copper at three levels (0, 10, and 250 mg Cu per kilogram as copper sulfate). The results showed that by applications of sewage sludge and its hydrochar, the dry matters of shoot and root, tillers number, spikes number, leaves number, leaf length, leaf width, plant height, and stem diameter were significantly increased as compared to the control and the amount of this increase in the presence of sewage sludge was greater than that of hydrochar. Also, the using of 250 mg N per kilogram increased the mentioned characteristics relative to the control. The soil contamination Cu significantly reduced the tillers number, spikes number, leaves number, and root dry matter as compared to the control. The use of sewage sludge hydrochar and N fertilizer reduced the Cu toxicity and increased rice tolerance to Cu toxicity by reducing the Cu concentration in rice shoot. To achieve rice optimum growth in both Cu contaminated and non-contaminated conditions, the use of 10 g sewage sludge or sewage sludge-derived hydrochar and 250 mg N per kilogram soil can be recommended at similar conditions.برای کاهش بار میکروبی و سرعت تجزیه لجن فاضلاب میتوان این پسماند آلی را به هیدروچار تبدیل و در خاک مصرف کرد. برای بررسی تأثیر سطوح مختلف لجن فاضلاب و هیدروچار آن یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در 3 تکرار با 3 عامل ماده آلی در سه سطح (شاهد، 10 گرم لجن فاضلاب و 10 گرم هیدروچار لجن فاضلاب بر کیلوگرم خاک)، نیتروژن در دو سطح (صفر و mg/kg 250)، مس در سه سطح (صفر، 10 و 250 mg/kg) در شرایط گلخانه انجام شد. نتایج نشان داد که با مصرف لجن فاضلاب و هیدروچار آن، ماده خشک شاخساره و ریشه، تعداد پنجه، تعداد خوشه، تعداد برگ، طول برگ، عرض برگ، ارتفاع گیاه و قطر ساقه در محل طوقه نسبت به شاهد بهطور معنادار افزایش یافت و میزان این افزایش در حضور لجن فاضلاب بیشتر از هیدروچار آن بود. مصرف 250 میلیگرم نیتروژن بر کیلوگرم خاک باعث افزایش معنادار صفتهای مذکور نسبت به شاهد گردید. آلودگی خاک با مس باعث کاهش معنادار تعداد پنجه، تعداد خوشه، تعداد برگ، وزن ماده خشک ریشه نسبت به شاهد شد. مصرف هیدروچار لجن فاضلاب و کود اوره با کاهش غلظت مس در شاخساره گیاه برنج اثر سمیت مس را کاهش و تحمل گیاه را در برابر سمیت مس افزایش داد. برای دستیابی به رشد مطلوب برنج در هر دو شرایط آلوده و غیرآلوده به مس، مصرف 10 گرم لجن فاضلاب یا هیدروچار آن و 250 میلیگرم نیتروژن بر کیلوگرم خاک میتواند توصیه شود.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_12836_94d08a6f61403542acf3805bfd2a10ad.pdfدانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222Estimation of electrical conductivity of saline-sodic soils during leaching process using HYDRUS-1Dتخمین هدایت الکتریکی (EC) خاک شور-سدیمی طی فرآیند آبشویی با استفاده از برنامه HYDRUS-1D55681225210.22034/ws.2021.12252FAسارهشفیعی فرکارشناسی ارشد علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهوازاحمدفرخیان فیروزیگروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهوازعطاالهخادم الرسولAhvaz-Shahid Chamran University ofAhvazJournal Article20190303Soil degradation caused by salinization and sodification is one of major problem in arid and semi-arid regions. To overcome this problem, leaching of accumulated salts from such soils is necessary. In this research, HYDRUS-1D model was used to predict desalination process in saline-sodic soil located in north of Ahvaz. Therefore, Leaching experiments in both with (sulfuric acid) and without reclaiming material was performed in in 11 m2 plots. All experiments were accomplished by applying 100 cm of water in four-25 cm intervals. Desalinization leaching curves were measured. Also, soil texture, field capacity and permanent wilting point water contents, saturated hydraulic conductivity and solute distribution in soil profile were measured. Then, solute transport during leaching process was simulated using HYDRUS-1D by inverse method. The results of the study indicated that all the used amendments showed a pronounced difference in EC compared with control but the difference wasn't significant. Because of, the soils have enough calcium carbonate and gypsum which provide requirement calcium for reclamation. The model predicted solute transport in depths less than 100cm better than other. The simulated results indicated that amount of estimated EC in the first and second period of leaching fit to observed data better than other periods. Over all, the results of solute transport simulation during leaching experiments revealed that HYDRUS-1D provide reasonable description EC distribution in soil profile. So HYDRUS-1D model can be introduced as a suitable tool for prediction solute transport in soil under field condition.تخریب خاک در نتیجه شور و سدیمی شدن یکی از مهمترین مشکلات مناطق خشک و نیمه خشک است. برای حل این مشکل، آبشویی نمکهای تجمع یافته در این خاکها ضروری است. در این پژوهش، کارایی مدل HYDRUS-1D در پیشبینی روند شوریزدایی در خاک شور و سدیمی واقع در شمال اهواز بررسی شد. آبشویی به روش منقطع شامل تیمار دارای ماده اصلاح کننده (اسید سولفوریک) و تیمار بدون ماده اصلاح کننده و چهار تیمار عمق آب آبشویی شامل 25، 50 ، 75 و 100 سانتیمتر آب در چهار تکرار در کرتهای 1 1 متر مربع صورت پذیرفت. منحنیهای شوری خاک پس از هر مرحله آبشویی رسم گردید. ویژگیهای هیدرولیکی خاک براساس خصوصیات زودیافت اندازهگیری شده با استفاده از برنامه Rosseta برآورد شد. پارامترهای هیدرولیکی و همچنین مقدار شوری اندازهگیری شده نیمرخ خاک به عنوان ورودی برنامه HYDRUS-1D استفاده شدند و تغییرات شوری نیمرخ خاک طی دورههای مختلف آبشویی به روش حل معکوس برآورد شد. نتایج نشان داد خاکهای تیمار شده با ماده اصلاح کننده EC متفاوتی نسبت به شاهد داشتند اما این تفاوت چشمگیری نبود زیرا گچ و آهک موجود در خاکهای مورد مطالعه کلسیم مورد نیاز برای اصلاح را تامین کرده بودند. بهترین برآورد انتقال املاح مربوط به اعماق کمتر از 100 سانتی متری خاک و دورهای اول و دوم آبشویی بود. بطور کلی نتایج حاصل از شبیهسازی انتقال نشان داد مدل HYDRUS-1D برآورد مناسبی از شوری خاک دارد. بنابراین میتوان مدل HYDRUS-1D را به عنوان ابزاری مناسب برای پیشبینی انتقال املاح در خاکهای شور و سدیمی معرفی کرد.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_12252_6482d5ffc70d9dcffcb4ab9dd768f3c1.pdfدانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222Evaluating Global Climate Models and Ranking them for Hydrological Simulationارزیابی مدلهای گردش عمومی و رتبهبندی آنها بهمنظور شبیهسازی هیدرولوژیک69841225510.22034/ws.2021.12255FAمونااحمدیانگروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیهمجیدمنتصریدانشگاه ارومیه-گروه مهندسی آبJournal Article20190810Over the past decades, more than 40 global climate models have been developed in scientific centers around the world to simulate and predict the world climate change. These models are different depending on the initial and boundary conditions, the variables used in the climate, and the structure. Therefore, to use these models to predict future climate in each region, systematically evaluation performance of these models in simulating the time series of observed climatic parameters such as daily, monthly and annually temperature and precipitation will be required. Hence, in this study, an innovative systematic approach for evaluating the performance of 36 global climate models from the Fifth Intergovernmental Panel on Climate Change report on the southern slopes of Alborz Mountains is done. Based on the results, applying the innovative method will have incomparable accuracy in the right choice of general circulation model in each region. The results also indicate the inappropriate accuracy of most models in simulating temperature and especially historical precipitation in the study area (as in other valid studies in the world) and even in the top models of the study area the historical monthly precipitation simulation was not appropriate. Finally based on five statistical properties of Nash–Sutcliffe, bias, correlation, root mean square error and mean absolute error, ACCESS1.0 and GFDL-CM3 models with higher priority and CNRM-CM5 and GFDL-ESM2G models are proposed in the next priority for climate change studies and future temperature and precipitation values prediction.در طی دهههای اخیر بیش از 40 مدل گردش عمومی جو[1] در مراکز علمی دنیا برای شبیهسازی و پیشبینی اقلیم جهان توسعه یافته است. این مدلها براساس شرایط اولیه و مرزی، متغیرهای مورد استفاده آب و هوا و ساختار متفاوت میباشند. لذا برای استفاده از این مدلها برای پیشبینی آب وهوای آینده در هر منطقه، ارزیابی نظاممند عملکرد مدلهای مذکور در شبیهسازی سری زمانی پارامترهای اقلیمی تاریخی مانند دما و بارندگی روزانه، ماهیانه و سالیانه الزامی خواهد بود. بدین منظور در این مطالعه یک روش نوآورانه نظاممند برای ارزیابی عملکرد 36 مدل گردش عمومی جو از گزارش پنجم هیئت بینالدول تغییر اقلیم[2] در دامنههای جنوبی رشتهکوههای البرز انجام پذیرفته است. براساس نتایج، بهکارگیری روش نوآورانه دارای دقت غیرقابل مقایسهای در انتخاب درست مدل گردش عمومی در هر منطقه خواهد بود. همچنین نتایج بیانگر دقت نامناسب اکثر مدلها در شبیهسازی دما و بهویژه بارندگی تاریخی در منطقه مطالعاتی (همانند سایر مطالعات معتبر در دنیا) بوده و حتی در مدلهای برتر محدوده مطالعاتی نیز شبیهسازی بارندگی ماهیانه تاریخی مناسب نبوده است. در نهایت براساس پنج شاخص آماری ضریب نش[3]، اریب[4]، تبیین، ریشه میانگین مربعات خطا[5] و متوسط خطای مطلق[6]، مدلهای ACCESS1.0<em> </em>وGFDL-CM3 با اولویت بالاتر و دو مدل CNRM-CM5 و GFDL-ESM2G در اولویت بعدی برای بررسی تغییر اقلیم و پیشبینی متغیرهای دما و بارندگی سالهای آینده در محدوده مطالعاتی رتبهبندی و پیشنهاد گردید.
https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_12255_0b605ebf86d94dafad98b08599be8ebd.pdfدانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222Study of Soil Evolution at Different Geomorphic Surfaces of an Elevation-Climatic Profile in Southeast of Ardabilتکامل خاک در سطوح مختلف ژئومورفیک یک نیمرخ ارتفاعی-اقلیمی در جنوبشرق اردبیل85981228110.22034/ws.2021.12281FAافشینمحمدیدانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریزعلی اصغرجعفرزادهاستاد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریزشاهیناوستاناستاد، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریزفرزینشهبازیدانشیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریزJournal Article20191210Soil evolution is a combination of geomorphological and pedological processes. In this study, the spatial variation of soil characteristics as well as soil evolution were investigated in different geomorphic surfaces including epandage pediment, erosion pediment, slope surfaces, smooth surfaces, horst, lake deposits, alluvial fan, mountain ridge and circgue in a elevation-climatic profile located in Southeast of Ardabil. For this, field studies and physicochemical as well as clay mineralogical analyses were performed on the samples taken from 12 profiles. The results showed that weathering rate and type of soil forming processes had significant effects on properties and evolution of the identified soils (Vertisols, Mollisols, Inceptisols, and Entisols orders) in different geomorphic surfaces. Smectite, vermiculite, kaolinite, and illite were the major clay minerals of the evolved soils. The relative amount of smectite varied from 78.5% at the epandage pediment to 12.3% at the mountain ridge. Also, statistical comparison of the mean confidence interval for the crystalline iron (Fed-Feo) by Bootstrap method showed a significant difference between geomorphic surfaces in terms of soil evolution. The highest amount of crystalline iron with an average of 6.372 g kg<sup>-1</sup> was observed in vertisols of the epandage pediment, while the lowest one with an average of 0.913 g kg-1 was found in Entisols of the alluvial fan. According to Spearman correlation test, crystalline iron had a direct relationship with clay percentage, calcium carbonate equivalent, pH and cation exchange capacity, but inversely related to sand and organic carbon.تکامل خاک حاصل ترکیبی از فرآیندهای ژئومورفولوژیک و پدولوژیک است. در این مطالعه، تغییرات مکانی ویژگیهای خاک و نیز تکامل خاک در سطوح مختلف ژئومورفیک شامل دشتسر انتهایی، دشتسر فرسایشی، سطوح شیبدار، سطوح هموار، هورست، نهشته دریاچه، مخروطه افکنه، خطالراس و سیرک در یک نیمرخ ارتفاعی- اقلیمی در جنوب شرق اردبیل، بررسی گردید. بدین منظور، مطالعات صحرایی و آزمایشهای فیزیکوشیمیایی و کانیشناسی رس بر روی خاکهای نمونه برداری شده از 12 خاکرخ در منطقه انجام گرفت. نتایج نشان داد که تفاوت شدت هوادیدگی و نوع فرآیندهای خاکسازی در سطوح مختلف ژئومورفیک، تأثیر زیادی بر ویژگیها و تکامل خاکهای منطقه شامل رده های ورتیسولها، مالیسولها، اینسپتیسولها و انتیسولها داشته است. اسمکتیت، ورمیکولیت، کائولینیت و ایلیت بهترتیب کانیهای رس اصلی خاکهای تکامل یافته را تشکیل می دادند. مقدار نسبی اسمکتیت از 5/78 درصد در دشتسر انتهایی تا 3/12 درصد در خاکهای خطالراس متغیر بود. همچنین، مقایسه آماری فاصله اطمینان میانگین آهن بلورین(Fe<sub>d</sub>-Fe<sub>o</sub>) به روش بوت استراپ نشان داد که اختلاف معنیداری بین سطوح ژئومورفیک از لحاظ تکامل خاک وجودداشت. بیشترین مقدار آهن بلورین با میانگین 372/6 گرم بر کیلوگرم در دشتسر انتهایی با خاک ورتیسول و کمترین آن با میانگین913/0 گرم بر کیلوگرم در مخروطه افکنه با خاک انتیسول مشاهده شد. بر اساس آزمون همبستگی اسپیرمن، آهن بلورین با رس، کربنات کلسیم معادل، اسیدیتی و ظرفیت تبادل کاتیونی رابطه مستقیم، اما با شن و کربن آلی رابطه معکوس داشت.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_12281_a14072681b5d96973482abbd552bd1d3.pdfدانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222Assessment of water productivity of sprinkler and surface irrigation systems in Silage maize fields (case study in Behbahan)ارزیابی بهرهوری آب سامانههای آبیاری بارانی و سطحی در مزارع ذرت علوفهای (مطالعه موردی: شهرستان بهبهان)991101225910.22034/ws.2021.12259FAنادرسلامتیاستادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایرانفریبرزعباسیفریبرز عباسی، استاد پژوهش، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران0000-0002-0662-7723Journal Article20171105The main objective of this project was to measure water consumption of silage maize under farm management. Thus, the volume of water consumed for Silage maize in Behbahan was measured in sprinkler and surface irrigation systems and various water resources during one season (2016-2017). The measured values of the net water requirement were estimated by the Penman-Monteith method and also compared with the national document values. The average yield in surface and sprinkler irrigation systems was 58329 kgha-1. Water productivity varied from 3.91 to 13.71 kg per cubic meter in all fields. The average of application efficiency in sprinkler irrigation systems was 73.3%. The average amount of water consumed by Silage maize in surface irrigation farms was 9778 and in farms irrigated by sprinkler systems was 6991 cubic meters per hectare. Comparison of the average of net water requirement calculated by the Penmann-Montieth and those obtained from the national water document using the T test showed a significant difference being 440 and 582 mm, respectively. Comparison of the Pearson correlation coefficients showed that the trend of changes in water productivity with trend of changes in maize yield was significant at 5% level. Obviously, by increasing the application efficiency, water productivity has increased.هدف اصلی از اجرای این تحقیق، اندازهگیری مستقیم و مزرعهای آب مصرفی ذرت علوفهای تحت مدیریت کشاورزان و تعیین بهرهوری آب در بهبهان بود. بدین ترتیب، حجم آب مصرف شده برای ذرت علوفهای در شهرستان بهبهان در سامانههای آبیاری بارانی و سطحی و منابع آبی مختلف در طول یک فصل زراعی (96-1395) اندازهگیری شد. مقادیر اندازهگیری شده با نیاز آبی خالص به روش پنمن- مانتیث برآورد و با مقادیر سند ملی آب مقایسه گردید. میانگین عملکرد در دو سامانه بارانی و سطحی 58329 کیلوگرم بر هکتار بود. بهرهوری آب در مزارع از 91/3 تا 71/13 کیلوگرم بر مترمکعب در نوسان بود. میانگین راندمان کاربرد ذرت علوفهای در سامانه آبیاری بارانی به میزان 3/73 درصد به ثبت رسید. حجم آب مصرفی ذرت علوفهای در سامانه آبیاری سطحی 9778 و در مزارع آبیاری بارانی 6991 مترمکعب بر هکتار اندازهگیری شد. نتایج مقایسه میانگین نیاز آبی خالص به روش پنمن- مانتیث و سند ملی آب دو سامانه آبیاری در آزمون تی نشان داد که میانگین نیاز آبی خالص با مقدار 6/439 میلیمتر اختلاف معنیداری با سند ملی به میزان 8/581 میلیمتر دارد. مقایسه ضرایب همبستگی پیرسون نشان داد روند تغییرات بهرهوری آب با روند تغییرات راندمان کاربرد ذرت روندی همراستا و معنیدار در سطح 5 درصد را نشان میدهد. بدیهی است با افزایش راندمان کاربرد، بهرهوری آب افزایش یافته است.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_12259_1df8793f55c7dd08b53a5dd73dc6153e.pdfدانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222Development of a model for the water harvesting according to natural conditions appropriate structuresمعرفی مدلی برای استحصال آب با توجه به ساختارهای متناسب با شرایط طبیعی1111261234010.22034/ws.2021.12340FAمحمد رضاحامی کوچه باغیدانش آموخته دانشگاه تهرانتیمورسهرابیاستاد دانشگاه تهران (مسئول مکاتبات)علیرضاتوکلیدانشیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزیآرزونازی قمشلواستادیار گروه مهندسی آب دانشگاه تهران پردیس کرجJournal Article20190929The purpose of soil management is maximizing the supply of water and nutrients to the plant and minimizes the soil erosion, improve soil fertility and soil physical conditions. Using in-site water harvesting methods reduces runoff from the area and increases the water stored in the soil profile. Rainwater harvesting is not a new concept, but it requires the combination of native methods with modern knowledge. Because the used technology was inappropriate for special conditions of the region, some water harvesting projects have been unsuccessful or even led to the loss of the whole crop. The suitability of an area for rain water harvesting depends on its ability to supply the technical and basic needs of the system. This study introduces a method for rain water harvesting in the area with little slope or no slope, which can be Mechanized Construction for large-scale. On the other hand, a computer simulation has been preparation and introduced for precise and scientific designing of a water harvesting system, which there has not been much effort in this case. The results of simulation indicated the reduction of concentration ability of water by Kajaweh system with decreasing the size of structure. In addition, in relatively smaller sized structures under high intensity rainfall, reduction of water concentration ability by Kajaweh system was predicted by simulation. Such trend is also expected for long time rainfall times (especially in low rainfall intensity).اهداف مدیریت خاک، به حداکثر رساندن ذخیره آب و مواد مغذی گیاه و به حداقل رساندن فرسایش خاک و یا بهبود باروری خاک و شرایط فیزیکی خاک است. استفاده از روشهای استحصال آب در محل، روانابی که از منطقه خارج میشود را کاهش و آب ذخیره شده در پروفیل خاک را افزایش میدهد. استحصال آب باران مفهوم جدیدی نیست ولی نیازمند ترکیب روشهای بومی با دانشهای مدرن میباشد. برخی از پروژههای استحصال آب با موفقیت چندانی همراه نبودهاند و یا حتی منجر به از بین رفتن کل محصول گردیدهاند، چراکه تکنولوژی مورد استفاده برای شرایط ویژه منطقه نامناسب بوده است. مناسب بودن یک منطقه برای استحصال آب باران بستگی به توانایی آن در برآورد نیازهای فنی و اولیه سیستم دارد. هدف از این تحقیق معرفی روشی برای استحصال آب باران در دشتهایی با شیب کم و یا بدون شیب میباشد که قابلیت احداث به صورت مکانیزه در سطح وسیع داشته باشد. از طرفی اقدام به تبیین و معرفی روشی برای طراحی دقیق و علمی یک سیستم استحصال آب، با استفاده از شبیهسازی کامپیوتری شده است که تاکنون تلاشهای زیادی در این زمینه صورت نگرفته است. نتایج حاصل از شبیهسازی بیانگر کاهش توان متمرکز نمودن آب توسط سیستم کجاوه، با کاهش ابعاد ساختار میباشد. همچنین کاهش توان متمرکز نمودن آب توسط سیستم کجاوه در ساختارهایی با ابعاد نسبی کوچکتر برای بارندگیهایی با شدتهای بارش بالا توسط شبیهسازی پیشبینی گردید. چنین روندی برای بارشهای طولانی مدت (ویژه در شدت بارش کم) نیز قابل انتظار است.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_12340_d8e8607b3b14a6562bda79458878ef98.pdfدانشگاه تبریزدانش آب و خاک2008-513331420211222Condensation Irrigation in Solar Desalination of Saline Waters and Reuse in Subsurface Irrigationآبیاری چگالشی در نمکزدایی خورشیدی از آبهای شور و استفاده مجدد از آنها در آبیاری زیرسطحی1111261327510.22034/ws.2021.22098.2017FAباقریوسفیفارغ التحصیل دکتری دانشگاه شهید چمران اهوازسعیدبرومندنسبگروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست دانشگاه شهید چمران اهوازهادیمعاضداستاد دانشکده مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهوازJournal Article20170919As the world's population continues to increase, and fresh water decreases, the need for desalination of sea water is increasing. Therefore, the Desalination Process has become a new challenge as the earth's resources must find sustainable solutions, through renewable energies. Condensation irrigation (CI) combines desalination and irrigation, which can produce required energy by solar power. This study was the subject of a field experiment at an Ahvaz university to feasibility study. The air flow was saturated by passing over the saline water surface in the solar still. Then the saturated airflow was driven into buried drainage pipes (25 m), where the humid airflow cools gradually, and the humidity condenses along the inner pipe surface. This condense water penetrates the soil via drainage pipe perforations, and irrigates the surrounding soil. During the field test, changes in the daily production of condensation water were observed due to the surrounding environment influenced on the input temperature but the average daily fresh water production was 6 lit/day. In addition, a laboratory model was built to identify the effective two entrance temperatures on the performance of condensation irrigation. The result showed that changing the flow temperature has a great impact on the performance of condensation irrigation.با توجه به افزایش جمعیت و کمبود منابع آب شیرین، این ضرورت ایجاد شده است که میتوان با نمکزدایی و شیرین کردن آب دریا، کمبودها را جبران کرد. اما نمکزدایی آبهای شور و یا آب دریا نیاز به انرژی دارد که تأمین آن، خود یک چالش جدید خواهد بود. پس فرآیندهای نمکزدایی میبایست با استفاده از انرژیهای نو و تجدیدپذیر صورت گیرد. آبیاری چگالشی ترکیبی از نمکزدایی و آبیاری میباشد که انرژی مورد نیاز آن میتواند از تابش خورشیدی تآمین شود. این آزمایش به منظور امکانسنجی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهید چمران اهواز انجام گرفت که با عبور جریان هوا از روی سطح آب در تقطیرکننده، جریان هوا از بخار آب اشباع گردید و به درون لولهزهکش با طول 25متردمیده شد. قطرات آب با سرد شدن هوای گرم و مرطوب، در دیواره داخلی لوله زهکش تشکیل یافته و خاک اطراف را آبیاری کردند. در حین آزمایش میدانی به دلیل تاثیر محیط اطراف بر دمای ورودی تغییراتی در تولید روزانه آب چگالشی مشاهده گردید اما متوسط روزانه تولید آب شیرین lit/day 6 بود. پس در جهت مشاهده و درک بهتر تاثیر دمای ورودی بر عملکرد آبیاری چگالشی، یک مدل آزمایشگاهی در دو دمای ورودی مختلف مورد بررسی قرار گرفت و نتایج حاصل نشان داد که تغییر اندک دمای ورودی تاثیر بزرگی را بر عملکرد آبیاری چگالشی خواهد داشت.https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_13275_07aa5e4ee0792a9c02d82d6856ea6cea.pdf