دانشگاه تبریز دانش آب و خاک 2008-5133 23 4 2014 02 20 Influence of Arbuscular Mycorrhizal Fungi on some Physical Properties and Nutrient Uptake in a Sandy Loam Soil under Growth of Tomato اثر قارچ¬های میکوریز آربوسکولار بر برخی خصوصیات فیزیکی و جذب عناصر در یک خاک درشت بافت زیر کشت گوجه¬فرنگی 33 43 880 FA فریبا سمائی دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم خاک، دانشکده فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی شکراله اصغری استادیار گروه علوم خاک، دانشکده فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی ناصر علی¬اصغرزاد استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز محمد¬رضا ساریخانی استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Journal Article 2014 03 02 Arbuscular mycorrhizal (AM) fungi are beneficial not only for  providing plants with nutrients but also for improving the soil structure and aggregate stability by producing glomalin, which is a glycoprotein. A completely randomized block experimental design was conducted with two species of arbuscular mycorrhizal fungi, <em>Glomus intraradices</em> (GI), <em>Glomus etunicatum</em> (GE) and non-mycorrhizal (control) under growth of tomato with four replicates in a sandy loam soil at greenhouse conditions. Results showed that GI and GE significantly (P < 0.01) increased mean weight diameter of aggregates (MWD) by 193.4 and 288.8 %, mesopores by 49.7 and 25.9 %, micropores by 5.5 and 19.6 %, field capacity (FC) moisture by 14.1 and 35.1 %, permanent wilting point (PWP) by 12.4 and 22.6 %,  available water capacity (AWC) by 14.9 and 41.3 %, but decreased bulk density (D<sub>b</sub>) by 4.1 and 8 %,  macropores by 10 and 14.1 %, saturated hydraulic conductivity (K<sub>s</sub>) by 52.4 and 70.8 %, respectively in comparison with control treatment. GI and GE fungi significantly (P < 0.01) increased uptake of phosphorus and potassium by 600.8 and 1089.2 %, 506.2 and 811.5 %, respectively relative to the control in tomato shoot. It is concluded that mycorrhizal symbiosis as a biological method improves physical and chemical quality of the coarse-textured soil   B� tfHB � y:"B Yagut"'>) میانگین وزنی قطر خاکدانه­ها (MWD) به میزان 4/193 و 8/288 درصد، منافذ مزو به میزان 7/49 و 9/25 و منافذ میکرو به میزان 5/5 و 6/19 درصد، رطوبت ظرفیت مزرعه­ای (FC) به میزان 1/14 و 1/35 درصد، رطوبت نقطه پژمردگی دائم (PWP) به میزان 4/12 و 6/22 درصد، آب قابل استفاده (AWC) به میزان 9/14 و 3/41 درصد و کاهش جرم مخصوص ظاهری (D<sub>b</sub>) به میزان 1/4 و 8 درصد، منافذ ماکرو به میزان 2/10 و 1/14 درصد و هدایت هیدرولیکی اشباع (K<sub>s</sub>) به میزان 4/52 و 8/70 درصد نسبت به شاهد گردیدند. مقدار جذب فسفر در اثر همزیستی با قارچ­های GE و GI نسبت به شاهد به ترتیب حدود 2/1089 و 8/600 درصد و مقدار جذب پتاسیم حدود 5/811 و 2/506 درصد در اندام­هوایی گوجه­فرنگی افزایش یافت. می­توان نتیجه گرفت همزیستی میکوریزی به عنوان یک روش بیولوژیک و پایدار باعث ارتقای کیفیت فیزیکی و شیمیایی در خاک درشت بافت می­گردد.   قارچ­های میکوریز آربوسکولار علاوه بر افزایش رشد گیاه از طریق جذب عناصر غذایی، با ترشح ماده گلیکوپروتئینی بنام گلومالین نقش بسزایی در بهبود ساختمان خاک و مقاومت خاکدانه­ها دارند.در این تحقیق جهت بررسی تغییرات برخی خصوصیات فیزیکی و جذب عناصر در یک خاک لوم شنی زیر کشت گوجه­فرنگی از دو گونه قارچ میکوریز آربوسکولار شامل <em>گلوموس اینترارادیسز</em> (GI)، <em>گلوموس اتونیکاتوم</em> (GE) و شاهد (بدون قارچ) تحت شرایط گلخانه­ای و در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در چهار تکرار استفاده گردید. نتایج نشان داد که قارچ­های GI و GE به ترتیب باعث افزایش معنی­دار (01/0 > P) میانگین وزنی قطر خاکدانه­ها (MWD) به میزان 4/193 و 8/288 درصد، منافذ مزو به میزان 7/49 و 9/25 و منافذ میکرو به میزان 5/5 و 6/19 درصد، رطوبت ظرفیت مزرعه­ای (FC) به میزان 1/14 و 1/35 درصد، رطوبت نقطه پژمردگی دائم (PWP) به میزان 4/12 و 6/22 درصد، آب قابل استفاده (AWC) به میزان 9/14 و 3/41 درصد و کاهش جرم مخصوص ظاهری (D<sub>b</sub>) به میزان 1/4 و 8 درصد، منافذ ماکرو به میزان 2/10 و 1/14 درصد و هدایت هیدرولیکی اشباع (K<sub>s</sub>) به میزان 4/52 و 8/70 درصد نسبت به شاهد گردیدند. مقدار جذب فسفر در اثر همزیستی با قارچ­های GE و GI نسبت به شاهد به ترتیب حدود 2/1089 و 8/600 درصد و مقدار جذب پتاسیم حدود 5/811 و 2/506 درصد در اندام­هوایی گوجه­فرنگی افزایش یافت. می­توان نتیجه گرفت همزیستی میکوریزی به عنوان یک روش بیولوژیک و پایدار باعث ارتقای کیفیت فیزیکی و شیمیایی در خاک درشت بافت می­گردد. پایداری خاکدانه¬ها توزیع اندازه منافذ جذب فسفر و پتاسیم خاک لوم شنی قارچ میکوریزی هدایت هیدرولیکی https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_880_80690a1aac01327f584b08e7fdc3710c.pdf