دانشگاه تبریز دانش آب و خاک 2008-5133 26 شماره 2- بخش1 2016 08 22 Relation between Soil Evolution and Landforms Diversity in Dasht-E-Tabriz رابطه تکامل خاک و تنوع شکل اراضی در دشت تبریز 191 204 5093 FA لیلا جهانبازی دانشجوی سابق دوره کارشناسی ارشد گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز علی اصغر جعفرزاده استاد گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز حامد فروغی‌فر استادیار گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند Journal Article 2016 09 10 For maintenance of soil fertility and increasing of soil utilization in sustainable agriculture, the information from soil characteristics is necessary. In this research work, effects of landforms on soil morphological and physico-chemical characteristics in Dasht-E-Tabriz were studied and soils were classified. Five profiles in landforms of hill, piedmont, river alluvial plain, playa and lowland were dug and soil moisture and temperature regimes were determined. From hill to lowland, increasing trend of clay, OC, CEC content and depth of soil solum with decreasing of gravel percentage with changing of textural classes showed more development of downstream soils than upstream ones by soil forming processes. This confirmed morphological results, that hill with colorful marn and sandstone parent material and thin solum took place in Entisol order and other landforms with alluvial parent material and thick solum were classified in Aridisol order. Finally, Soils according to Keys to Soil Taxonomy (2014) were classified in Aridisol and Entisol orders, suborder of Calcids, Argids, Salids and Orthent, with great groups of Haplocalcids, Natrargids, Haplosalids and Torriorthentand subgroups of Xeric Haplocalcids, Xeric Natrargids, Typic Haplosalids and Xeric Torriorthent. جهت حفظ حاصل­خیزی و افزایش بهره­وری خاک در کشاورزی پایدار، آگاهی از ویژگی­های مختلف آن ضروری می­باشد. در این تحقیق ویژگی­های فیزیکوشیمیایی و مورفولوژیکی خاک در دشت تبریز مطالعه وتأثیر شکل اراضی بر آن­ها مورد بررسی قرار گرفت و رده­بندی خاک­ها نیز انجام شد. پنج خاکرخ در تپه، دشت دامنه­ای، دشت آبرفتی رودخانه­ای، دشت آبرفتی دریاچه­ای و اراضی پست حفر و رژیم رطوبتی و حرارتی خاک مشخص گردید. از واحد تپه به سمت اراضی پست افزایش مقدار رس، کربن آلی و CEC، ضخامت سالوم و کاهش ذرات درشت­تر از شن بهمراه تغییر کلاس بافتی در اثر فرآیندهای خاک­سازی نشان­دهنده تکامل بیشتر خاک­های واقع در پایین دست شیب نسبت به بالا دست آن می­باشد. این امر مؤید نتایج مورفولوژیکی بوده، به­طوری­که تپه با منشأ مواد مادری ماسه سنگ و مارن­های الوان و ضخامت سالوم کمتر در رده انتی­سول قرار می­گیرد و سایر لندفرم­ها با منشأ مواد مادری آبرفتی و ضخامت سالوم بیشتر در رده اریدی­سول قرار می­گیرند. در نهایت خاک­های تحت بررسی بر اساس کلید رده­بندی (2014) در رده­های Aridisol و Entisol،زیر رده­های Calcids, Argids, Salids,Orthent با گروه­های بزرگ Haplocalcids, Natrargids, Haplosalids<strong>, </strong>Torriorthentو زیر گروه­های  Xeric Haplocalcids, Xeric Natrargids, TypicHaplosalids, Xeric Torriorthent  رده­بندی شدند. https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_5093_e7b5c27145107526604417b822e05523.pdf