دانشگاه تبریز دانش آب و خاک 2008-5133 19 پاییز و زمستان 2010 01 21 Kinetics of Zinc Desorption and Relations of Kinetics Parameters with Properties of Some Soils of Iran سینتیک آزادسازی روی و روابط پارامترهای سینتیکی با ویژگی‌های برخی از خاک‌های ایران 99 112 1481 FA ناصر برومند پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران غلامرضا ثواقبی فیروزآبادی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران محسن فرحبخش پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران Journal Article 2014 06 15 The rate of Zn desorption from soil surfaces into soil solution is a dynamic factor that regulates it continuous supply to growing plants. To ascertain the pattern of Zn desorption and the effective soil characteristics, the kinetics of Zn desorption from 20 selected soils of Iran by diethylentriaminepentaacetic acid (DTPA) were investigated. Eight kinetic models were evaluated to describe the rate of desorption of soil Zn by DTPA, which was rapid initially but gradually declined with time. The simple Elovich, the parabolic double diffusion and the two constant rate equations adequately described Zn desorption from soils. Rate constants for the parabolic double diffusion equation (K<sub>1</sub> and K<sub>2</sub>), the two constants (a and ab), and parabolic diffusion (K<sub>d</sub>) were closely correlated with soil pH, calcium carbonate equivalent, Olsen-P and DTPA-Mn, which are the soil characteristics that affect solubility, desorption and diffusion of Zn in soils. Rate constant for the simple Elovich equation (β<sub>s</sub>) was correlated with Olsen-P and rate constant for two-constant equation (b) was correlated with CEC, organic carbon and FC. The ratio of initial Zn desorption (rapid desorption) to total Zn desorption of soils decreased significantly with increase in calcium carbonate equivalent of soils. سرعت آزادسازی روی از سطوح خاک به محلول فرایند پویایی است که عرضه مداوم آن را برای رشد گیاهان تنظیم می­کند. برای مشخص شدن الگوی آزادسازی روی و تعیین ویژگی­هایی از خاک که در آن مؤثر است، سینتیک آزادسازی روی از 20 نمونه خاک انتخابی کشور با عصاره­گیر دی اتیلن تری آمین پنتا استیک اسید (DTPA) مورد بررسی قرار گرفت. سرعت آزادسازی در ابتدا زیاد و با گذشت زمان کاهش نشان داد. هشت مدل سینتیکی برای توصیف آزادسازی روی مورد بررسی قرار گرفت. معادلات الوویچ ساده شده، پخشیدگی پارابولیک دوگانه و تابع توانی (دو ثابتی)، آزادسازی روی از خاک­ها را به خوبی توصیف کردند. ثابت سرعت پخشیدگی (K<sub>d</sub>)، ثابت­های سرعت پخشیدگی پارابولیک دو گانه (<sub>1</sub>K و <sub>2</sub>K) و ثابت a و حاصلضرب دو ثابت (ab) معادله تابع توانی همبستگی­های معنی­داری با pH خاک، مقدار کربنات کلسیم معادل و فسفر قابل استفاده و منگنز عصاره­گیری شده با DTPA که ویژگی­های مؤثر بر حلالیت، آزادسازی و پخشیدگی روی در خاک­ها هستند، نشان دادند. ثابت سرعت الوویچ ساده شده () فقط با فسفر قابل استفاده و ثابت معادله تابع توانی (b) با ظرفیت تبادل کاتیونی، کربن آلی و ظرفیت مزرعه همبستگی معنی­دار نشان داد. مقدار آزادسازی اولیه روی (آزادسازی سریع) نسبت به مقدار کل روی آزاد شده از خاک با افزایش مقدار کربنات کلسیم معادل، کاهش یافت. آزادسازی روی ثابت‌‌های سرعت سینتیک ویژگی‌های خاک معادلات سینتیکی https://water-soil.tabrizu.ac.ir/article_1481_08d91f89926db94ddb4b16a3d90ceb28.pdf